රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන්

දකුණු පළාතේ මිනිසුන් විසින් අදහනු ලබන්නාවු බණ්ඩාර දේව කන්නලව්වෙහි සඳහන් වන බණ්ඩාර හත් කට්ටුවෙහි එක් දෙවියෙකු ලෙස රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන් හඳුන්වනු ලබයි.  බටහිර දෙවියෝ, පාතා  හාමුදුරුවෝ, ගැටබරු  දෙවියෝ ලෙස මෙම දෙවියන් හඳුන්වනු ලබයි. රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන් නිලමේ කෙනෙකු මෙන් සැරසී සිටින අතර හිසෙහි ඔටුන්නක් ද දරා ඇත. උඩු රැවුලක් ද, ගෙලෙහි තැල්ලක් ද, ඉණ දක්වා වූ මල් මාලයක් ද, වම් උරහිස හරහා උතුරු සළුවක් ද, දෙයත් ආභරණවලින් ද, දකුණු අතේ සෝලු ලීයකින් ද, වමත රබාන කින් ද සැරසී ඇත. රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන් බැතිමතුන්ට සාධාරණය ඉටු කොට වැරදිකරුවන්ට  දඬුවම් කරන බව ගම්වාසීන් විශ්වාස කරන්නකි. ඒ පිළිබඳව ජනප්‍රවාද කතා ද  රාශියක් පවතින අතර උකුස්සෙකු ගේ පියාපත් අළු කිරීම, ගොන් බානක් ගල් කිරීම (ගොන්ගල) ඉන් සමහරක් වේ. ඇසළ උත්සවය ගැටබරුවට  ආවේණික වූ චාරිත්‍රයකි. දෙවියන් අදහන බැතිමතුන් පඬුරු ඔප්පු කිරීම, ධන ධාන්‍ය පිදීම මෙහිදී සිදුකරනු ලබන්නකි. මෙකී රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන්ගේ මාලිගාව ඇත්තේ අකුරැස්ස උරුමුත්ත ප්‍රදේශයේ මාලිගාකන්ද නම් ස්ථානයේය. නමුත් රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන් වැඩ වාසය කරනු ලබන්නේ ගැටබරු රජමහා විහාරයේ සහ එළමල්දෙණිය විහාරයේ බව ප්‍රදේශවාසීහු විශ්වාස කරති.

ගැටබරු දෙවියන් පිළිබඳ ගැමි විශ්වාසයක් මෙසේ දැක්විය හැකිය. කතරගම දෙවිඳුන් තාරක අසුරයා විනාශ කිරීමෙන් පසුව මිනිසුන්ගේ වැරදි උදෙසා දඬුවම් දීම නවතා දමා ඇති බැවින් එම කටයුතු සිදු කිරීමට ගැටබරු දෙවියන් හෙවත් රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන්ට භාර දුන් බවත් සඳහන් වේ. එතැන් සිට බණ්ඩාර දෙවියන් මිනිසුන්ගේ වැරදි උදෙසා දඬුවම් දෙමින් ප්‍රදේශයේ ජන ජීවිතය යහපත් ආකාරයෙන් පවත්වාගෙන යෑමට උපකාර කරන බව ගැමියන් විශ්වාස කරයි. දකුණේ වැසියන් තුළ රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන්ට පවතින්නේ ගෞරවාන්විත භක්තියක් මෙන්ම ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත බියකි. එමෙන්ම මෙම රජ්ජුරු බණ්ඩාර දෙවියන් වැඩ වාසය කරන පුද බිම කාලාන්තරයක් තිස්සේ වල් බිහි වී තිබී නැවත හමු වීම වීමම හාස්කමක් ලෙස බොහෝ ගැමි ජනතාවගේ විශ්වාසයයි.

තවද ගැටවර දෙවියන් වලගම්බා රජු රාජ්‍ය කරන කාලයෙහි රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරයේ භාණ්ඩාරවරයා ලෙස සිට ඇති බවටත් ගැමියෝ විශ්වාස කරන්නකි. එමෙන්ම ගැටබරු දේවාලය ට නම ලැබී ඇත්තේ එකල මෙහි සිටි බණ්ඩාර නම් ප්‍රතාපවත් පාලකයෙකු මරණින් පසු ගැටබරු දෙවියන් ව එම ස්ථානයට අධිගෘහිතව වැඩ වාසය කරන නිසාවෙන් බැව් ගැමියෝ පවසති. වැරදිකරුවන්ට දඬුවම් දෙන අතර නිවැරදි කරුවන් ආරක්ෂා කරන බවටද ගැමියන් අතර දැඩි විශ්වාසයක් පවතී. හොරකමක්, මංකොල්ලයක්, අපහාසයක් වගේ අකටයුත්තකදී පිහිට වනුයේ රජ්ජුරුබණ්ඩාර දෙවියන් ය. තවද ඉගෙනීමේ කටයුතු වල දී ඒවා සාර්ථක කර දෙනු වත් ගැටබරු දෙවියන්ගේ ආශිර්වාදය ප්‍රාර්ථනා කරයි. පූජා වට්ටි, පුද පඬුපඬුරු, මල්මාලා ආදිය පූජාකරමින් ගැටබරු දෙවියන්ට ගැමියෝ පූජෝපහාර දක්වති. එමෙන්ම අලුත් වාහන ආදිය ගත් විට පළමුවෙන්ම ගැටබරු දේවාලයට ගොස් බාරහාර වීම සිදු කරයි. එය එදා සිට අද වන තුරුම ගැමියන් විසින් කරනු ලබන්නකි. ගැටබරු රජමහා විහාරය "රුහුණේ පුංචි කතරගම" යන නමින් ද විරුදාවලිය ලබා ඇත.