උපුල්වන් දෙවියන්

 

ලංකාරක්ෂක දේවතාවක් ලෙසින් සලකනු ලබන ශ්‍රී උත්පලවන්නා දිව්‍ය රාජයා වූ කලී නිල් පැහැති උපුල් මලක හැඩය ගත් දේවතාවෙකි. අතීතයේ සිට ම අද දක්වාම උපුල්වන් දෙවියන් බැතිමතුන්ගේ ගෞරවාදරයට පත් වූවෙකි. ශ්‍රී ලංකාවෙහි දකුණු කෙළවරේ පිහිටි මනරම් පෙදෙසක් දෙව්නුවර මෙම දෙවියන් වැඩ සිටින්නා වූ උපුල්වන් දේවාලය පිහිටා ඇත. මෙකී දෙවුනුවර පුදබිමෙහි වැඩ හිදින්නා වූ දෙවියන් පිළිබද විවිධ විශ්වාසයන් පවතී. බොහෝ දෙනා පවසන පරිදි මෙම දෙවියන් උපුල්වන් දෙවියන් ය. තවත් කොටසකට ශ්‍රී විශ්ණු දෙවියන් ය. තවත් කොටසක් විශ්වාස කරන්නේ ඉහත කී දෙවියන් දෙදෙනාම එක් අයෙකු බවයි. කෙසේ නමුත් බොහෝ දෙනා උපුල්වන් දෙවියන් ඉමහත් බැතියෙන් අදහනු ලැබේ. ශ්‍රී විෂ්ණු උප්පලවන්නා දෙවියන් උදෙසා ඇසළ් පෙරහැර ද වාර්ෂිකව සිදු කරනු ලබති. සම්බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීමට මෙන්ම මතු බුද්ධත්වය පතන බෝධිසත්ව දෙවියෙකු ලෙස ද ගම්වැසියෝ විශ්වාස කරති. කිහිරැලි , මාගධි , උපේන්ද්‍ර, කේෂව , ජගන්නාථ, මධුසූධන යන නම් වලින් ද ඇතමෙකු ශ්‍රී විශ්ණු දෙවියන් යන නමින් ද උපුල්වන් දෙවියන් හදුන්වනු ලැබේ. මෙම දෙවිදුන් නිල් පැහැතිය . අත් සතරෙහි යගදාවක් , සුදර්ශන් චක්‍රය , නෙළුම් මලක් සහ සංඛයක් දරා සිටියි. 

උපුල්වන් දෙවියන් දෙවුන්දරට පැමිණීම පිළිබද ව ප්‍රදේශවාසීන් විශ්වාස කරනුයේ මෙබදු කථා පුවතකි. මෙම උප්ප්ලවන්ණා දෙවියන් කිහිරි කදකි වේශයක් ගෙන වත්මනයේ දෙවුන්දර පුදබිම ආසන්නයේ ඇති වෙරළට පැමිණ ඇත. එකල රජ කළ දාපුළුසෙන් නම් රජු එම කිහිරි කදින් දේව රූපයක් කරවීමට සුදුස්සෙකු සොයන අතරතුර වයෝවෘද්ධ පුද්ගලයෙකු ඊට පැමිණ ඇත. පසු දින රජු දේව ප්‍රතිමාව බැලීමට පැමිණිය ද වයෝවෘද්ධ පුද්ගලයා දැකිය නොහැකි වී ඇති අතර ජීවමාන ආකාරයෙන් වැඩ හිදනා දේව රූපයක් පමණක් තිබූ බව ජනප්‍රවාදයේ සදහන් වේ. එම දේව ප්‍රතිමාව තැන්පත් කොට දප්පුල රජතුමා හෙවත් දාපුළුසෙන් රජතුමා මෙම උප්පලවන්නා දේවාලය සාදවා ඇත.

තවද මෙම උපුල්වන් දෙවියන් උදෙසා කරනු ලබන ඓතිහාසික ඇසළ පෙරහැර මංගල්‍යය ඇරඹීම සම්බන්ධව ද ගම්වාසීන් තුළ විශ්වාසයන් පවතී. එකල සිටි චන්ද්‍රභානු නැමැති ජාවක රජුගෙන් සිංහල ජනයා බේරා ගනු වස් සිදු කරන ලද භාරයක් ඔප්පු කිරීමක් ලෙස මෙය ඇරඹූ බව ඔවුන් තුළ පවත්නා විශ්වාසයකි. 

තව ද මෙම උපුල්වන් දෙවියන් පිළිබද පවතින්නා වූ විශ්වාසයක් මෙසේ දැක්විය හැකිය. බුදු රජාණන් වහන්සේ සැවත් නුවර ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වාසය කළ යුගයෙහි රුහුණු පුරයේ රජකම් කොට ඇත්තේ උප්ප්ලවන්නා නම්  රජ කෙනෙකි. පසු කලෙක උපුල්වන් දෙවියන් ලෙස දෙව්නුවර දේවාලයක් කරවා පුද පූජෝපහාර කරනුයේ මෙම රජතුමාට බව ඇතැම් ගැමියෝ විශ්වාස කරති. වර්තමානයේ විශ්ණු දෙවියන් යැයි සලකා වැදුම් පිදුම් කරන්නේ ද මෙම උපුල්වන් දෙවියන්ට ම බව සදහන් වේ. 

උපුල්වන් දෙවියන් වන්දනා කිරීමට පැමිණෙන බැතිමතුන් කල් ඇතිව ම පේවීම සිදු කරයි. එමෙන්ම ගෙමිදුලේ පහන් පැලක් බැද පහන් දල්වා බාරහාර කරයි. පුද පඩුරු පූජා කර තමන් ආරක්ෂා කර පිහිට වීමට උපුල්වන් දෙවියන්ට හැකියාව පවතින බැව් ගැමියෝ විශ්වාස කරති. යහපත් දිවි පෙවතක් ගත කරමින් දෙවියන්ට පූජා පැවැත්වීමෙන් දෙවියන්ගේ ආශිර්වාදය ලැබී සතුට සෞභාග්‍යය ළගා කර ගැනීමටත්, එදිනෙදා ජීවිතයේ දුක් කම්කටොළු , රෝග උවදුරු ආදියෙන් මිදීමටත් , සෙත් ශාන්තිය ලබා ගැනීමටත් බලාපොරොත්තු වෙති.  දෙවිදු වැඩ වසන දේවාලය පසු කොට යන විට පඩුරු පූජා කොට ආරක්ෂාව පැතීමට ද ඔවුන් පුරුදු වී සිටිති. සිය දුකට පිහිට වන බව ඔවුන් දැඩි සේ විශ්වාස කරන්නකි. උපුල්වන් දෙවියෝ මතු බුදු වන බෝසත් දෙවි කෙනෙකු බව ද ජනප්‍රවාදයේ සදහන් වේ. ලක්දිව බුදු සසුන නොනැසී පවතින්නේ ද මෙම උපුල්වන් දේවේන්ද්‍රයා නිසා බැවු ගැමියෝ විශ්වාස කරති.

ගම්භාර දෙවියන්

                                                  

ප්‍රාදේශීය දේවතාවෙක් ලෙස ගම්භාර දෙවියන් හදුන්වා දිය හැකිය. මෙම දෙවියන් ගම් ආරක්ෂා කරතැයි ප්‍රදේශවාසීන් විශ්වාස කරන්නකි. ඇතැම් අවස්ථාවලදී දෙවොල් දෙවියන් නමින් ද හදුන්වනු ලබන්නේ මෙම ගම්භාර දෙවියන් ය. ඇතැම් ප්‍රදේශවල ගම්භාර දෙවියන් කීප දෙනෙකුම දැකිය හැකි වේ. මෙම දේවතාව හැදින්වෙන්නේ ගම්භාර ඔඩ්ඩි වඩිග සුනියම් දිව්‍ය රාජෝත්තමයාණන් වහන්සේ නමිනි. අර්ධ තත්ත්වයේ සිටින දෙවි කෙනෙකු ලෙස ද ගම්භාර දෙවියන් සැලකේ. එනම් පෙර කළ මනුශ්‍ය ආත්මයක හෝ යක්ශ ආත්මයක සිට බලසම්පන්න දෙවිවරුන්ගෙන් වරම් ගෙන දේවත්වයට පත් වී ඇති යන්නයි. එම නිසාවෙන් බොහෝ අය  සූනියම් දෙවියන් විටෙක දේවත්වයෙන් ද තවත් විටෙක යක්ශ ආත්මයකින්ද පෙනී සිටින බලවත් දෙවියකු බව විශ්වාස කරයි. ගම්භාර දෙවියන් හැදින්වීමට ගම්පති, මුදල් භාර, පට්ටි භාර, ඔඩ්ඩි කුමාර, ඔඩ්ඩි දේවතා, ඔඩ්ඩි මස්සිනා, සුද්ධ සූනියම් අප්පච්චි , ගම්භාර අප්පච්චි , සූනියම් දේවතාව යන විවිධ නම් වලින් හදුන්වනු ලබයි. හැඩපලු 13 න් ද ගෙල වටා නාග මාලයක් ද එක් උරහිසක කරවලුන් හතර දෙනෙකු ද බැගින් දෙව්‍ රේ අටක් ද මුඛයෙන් ලේ පොළගෙක් ද බද වටා නාගයින් පැළද සිටිනු දක්නට පුළුවන.  නීල වර්ණ ශරීරයකින්ද සමන්විත දිවි සළු පැළද සිටින මෙකී මෙකී දෙවියන් පාමුල ද නාගයෙක් දැකගත හැකිය. තවද දකුණතින් වඩිහ කඩුවක් ද වමත ගිනි කබලක්ද තිබෙනු දක්නට ඇති අතරම වාහනය සුදු තුරගෙකි. 

ගම්වාසීන් විශ්වාස කරන පරිදි සූනියම් දේවතාවගේ උත්පත්ති කතාව මෙසේ ය. ඉන්දියාවේ වඩිග දේශයේ වඩිග රජුටත් යවුදගිරි දේවියටත් දාව උපන් කුමරා ඔඩ්ඩි වඩිග කුමරා හෙවත් සූනියම් දේවතාවයි. මෙම කුමරා ඉපදුණ විට ශිල්ප ශාස්ත්‍රයෙහි කෙළ පැමිණි බමුණන් විසින් මෙම කුමරුන්ගේ ශරීර සලකුණු බලා "කුමරුන් මහා බලගතු බවත්, සොළොස් විය පිරුණු කල්හි වඩිග රජු ද පරිවාර රජුන් ද මරා වඩිග දේශයම අත්පත් කර ගන්නා බවත් පසුව ලංකාදීපයට ගොස් අමු මිනී මස් කා වාසය කරන බවත් " පවසා ඇත. මේ නිසාවෙන් වඩිග රජුට තම පුත්‍රයා  මැරීමට ද සිතුනු නමුත් තමාට දාව උපන් දරුවා මැරීම සිදු කළ නොහැකි බැවින් ඇති දැඩි කළේය. නමුත් සොළොස් විය වූ විට මෙම කුමරුන් නයි, පොළොගුන් , මාපිල්ලු, වැනි සර්පයින්ගේ දළ කඩා විෂ උරා බීම්ටත් එම සර්පයින් බෙල්ලෙ ඔතා ගැනීමටත් පුරුදු විය. ඉන්පසු මෙම කුමරුන් යක්ශාවතාරයක් වී ඇති බවට ගැමියෝ විශ්වාස කරති. බමුණන් කී පරිදිම මේ කුමරු රජු ඇතුළු පරිවාර රජුන් ද මරා දමමින් රට වැසියන් මරා මිනී මස් කෑමට පටන් ගත්හ. පසුව මෙම කුමරුන්ට සූනියම් යක්ශයා ලෙස   නම් පටබැදීම සිදු වූයේ මින් පසුවය. මෙම සූනියම් දෙවියන්ට විශාල සේනාවක් ද සිටින බව ජනප්‍රවාදවල සදහන් වේ. පසුව සූනියම් යක්ෂයාගෙන් ඇති කරදර නතර කිරීමට යක්ෂයා බන්ධනය කිරීමට මන්තර ජප කරමින් විවිධ උත්සාහ දරයි. එවිට මන්තර ජප කරමින් සිටි පුස්කොළ පොත තුලට සුනියම් යක්ෂයා ඇතුල් වූ පසු ඇදුරුතුමා විසින් යක්ෂයා පුස්කොළ පොත තුළ සිර කොට රන් හුයකින් ගැට ගසා මුහුදෙව් පා කර හැරියේය. එම පුස්කොළ පොත ලංකාවේ දකුණු වෙරළට පාවී පැමිණ ඇති අතර මාතර ප්‍රදේශයේ පුද්ගලයෙක් මෙය තම නිවස කරා රැගෙන ගොස් ඇත. නමුත් ඔහුට දෙවිවරු සිහිනයෙන් මෙය විවෘත නොකරන ලෙස පුන පුනා පවසන ලදි. නමුත් එම පුස්කොළ පොත පසුව කුලියාපිටිය ප්‍රදේශයේ අයෙකු සතු වී තිබෙන අතරතුර එහි වටිනා මන්ත්‍ර ඇති බව සිතා එය විවෘත කිරීමේදී සූනියම් යක්ෂයා පිටතට පැමිණ ඇත. සූනියම් යක්ෂයාගේ ලංකාගමනය සිදු වී ඇත්තේ එසේ ය. පසු කාලීනව මෙම යක්ෂයාට පත්තිනි දේවිය විසින් වරමක් ලබා දී දේවත්වයට පත් කොට ඇති බව ගැමියන් විශ්වාස කරති. 

ලංකාවේ කැබලෑව ප්‍රදේශයෙහි මෙම සූනියම් දේවතාවගේ ප්‍රධාන දේවාලය පිහිටා ඇති නමුත් ගම්භාර දේවතාවෙක් බැවින් සෑම ගමක ම පාහේ මෙම දෙවියෝ වෙනුවෙන් දේවාල ඉදි කොට ඇත. තවද මෙම දෙවියන් දවසින් වරුවක් යක්ෂාවතාරයෙනුත් අනෙක් වරුව දේව විලාශයෙනුත් සිටින බව ප්‍රදේශවාසීන් විශ්වාස කරති. එමෙන්ම අව පක්ෂයේදී යක්ෂාවතාරය ලෙසත් පුර පක්ෂයේදී සූනියම් දේවතාව හෙවත් ගම්භර දෙවියන් ලෙසත් පෙනී සිටින බව ගැමියෝ විශ්වාස කරන්නකි. බෝධිසත්ව ගුණ ඇති දේවතාවෙකු ලෙස විශ්වාස කරන මෙම දෙවියන් මිනිසුන්ගේ දුකට පිහිට වන කෙනෙකු ලෙස ප්‍රචලිත වේ. දුක්, පීඩා, අණවින කොඩිවින, සොර සතුරු කරදර, ව්‍යාපාර දියුණුව සහ දරුඵල පතාගෙන මෙම දෙවියන් ඇදහීමට ප්‍රදේශවාසීන් පුරුදු වී සිටියි. එමෙන්ම මෙම දෙවියන්ට පහන් පුද පඩුරු සත්කාර කිරීමෙන් භූමි දෝෂ, යක්ෂ ප්‍රේත දෝෂ පලා යන බවත්, සාමය සතුට ඇති කරන බවත්, සමාජයේ ගෞරවාදරයට පත්වන බවත්, මෙතුමා අදහන කිසිවෙකුත් හිරේ විලංගුවේ නොවැටෙන බවත් ගැමියෝ විශ්වාස කරන්නකි. තව ද කිළි ආදියෙන් පේවී පිරිසිදු සිතින් පහන් පැලක ගම්භාර දෙවියන්ට පුද පූජා කිරීමෙන් බලා සිටියදීම දියුණුවට පත් වන බව ද අදහන බැතිමතුන් විශ්වාස කරති. දෙවියන්ට පහන් දල්වනවා නම් එය නොකඩවා කළ යුත්තකි. දෙවියන් එය බලාපොරොත්තුව සිටින බව ගම්වැසියෝ විශ්වාස කරති. එසේ නොකළ විට දෙවියන් කෝප වන බව ද පවසයි. එමෙන්ම කාන්තාවන් ළමයින් පහන් පැළට ලංවීම නොකළ යුත්තක් ලෙස ඔවුන් සලකති. මිදුලෙහි පහන් පැළක් අටවා දිනපතා පහන් දල්වා තමා අවශ්‍යතා සපුරා දෙන ලෙස යැදීමට ගැමියෝ පුරුදු වී සිටිති.