ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතර පවත්නා මූලික ආගමික ඇදහිලි

ආගමික විශ්වාසයන්

බුද්ධාගම: 

මූලික ඉගැන්වීම්: බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන් ථෙරවාදී බුදුදහමට අනුගත වන අතර, දුක්ඛයෙන් මිදීම සඳහා චතුරාර්ය සත්‍ය සහ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ආගම ථෙරවාදයට ඇතුළත් වන අතර ජනගහනයෙන් 70% ක්ම බෞද්ධ ආගමිකයන්ය. මුලින්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාපිත වුයේ ථෙරවාදී බුදු දහමය. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගනයෙන් 70% ථෙරවාදී බුදුදහමේ අනුගාමිකයෝ වෙති. දීපවංශය වැනි වංශකතාවල සදහන් පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා‍ගේ කාලයේ අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ පුත් මහින්ද තෙරුන් ක්‍රි.පු. 2 වැනි සියවසේදි ලංකාවට බුදු දහම ගෙන එන ලදී. මෙම කාලය තුලදිම ශ්‍රී මහා බෝධි අංකුරයද ලංකාවට වැඩම කරන ලද අතර රජුගේ අනුග්‍රහය ඇතිව ප්‍රථම ආරාමයන් පිහිටුවන ලදී. එතෙක් පාලි භාෂාවෙන් කට පාඩමින් රැක ගෙන ආ ධර්ම කරුණු ක්‍රි.පු. 30 දී පමණ ලේඛණාරූඪ කරන ලදී.

පිළිවෙත්: මහනුවර, දළදා මාලිගාව වැනි පූජනීය ස්ථාන වන්දනා කිරීම, භික්ෂූන් වහන්සේලාට පූජා කිරීම, දන් දීම සහ භාවනා කිරීම.

හින්දු ආගම: 

ඉන්දීය අර්ධද්වීපයේ ප‍්‍රභවය ලත් ආගමික සම්ප‍්‍රදායකි. එය බිලියන 1.2කට අධික අනුගාමිකයන් හෝ ගෝලිය ජනගහනයෙන් 15-16% ක් සිටින ලොව තුන්වන විශාලම ආගම වේ. ඒ අතුරින් මිලියන 905 ක් භාරතයේ සහ නේපාලයේ වාසය කරති. හින්දු ජනයා බහුලව වෙසෙන අනෙකුත් භූමිප‍්‍රදේශ ලෙස බංග්ලාදේශය, ශ්‍රී ලංකාව, පකිස්තානය, ඉන්දුනීසියාව සහ මැලේසියාව යන රටවල් දැක්විය හැකිය.ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ ප්‍රජාවන් විසින් ප්‍රගුණ කරන හින්දු ආගම ශිව සහ විෂ්ණු වැනි දෙවිවරුන්ට භක්තිය, චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සහ මෝක්ෂය (විමුක්තිය) ලුහුබැඳීම අවධාරණය කරයි. ප්‍රධාන උත්සව අතරට තෛපොංගල් සහ දීපවාලි ඇතුළත් වේ.

ඉස්ලාම්: 

ලෝකයේ දෙවැනියට විශාලම ආගම වන මෙයට බිලියන 1.9 ක (ලෝක ජනගහණයෙන් 24.9% ක) අනුගාමිකයන් පිරිසක් ඇත. ඉස්ලාම් අනුගාමිකයන් මුස්ලිම්වරු ලෙස හැඳින්වෙයි. මුස්ලිම්වරු රටවල් 47 කම බහුතර ජන කොට්ඨාශය වෙයි. ඉස්ලාම් හි මූලික ඉගැන්වීම් වන්නේ දෙවියන් දයානුකම්පිත, සර්වබලධාරී සහ අද්විතීය බවත් සහ දෙවියන් පණිවුඩකරුවන් ඔස්සේ මනුෂ්‍යයින්ට මග පෙන්වා ඇති බවත් ය. ඉස්ලාම් හි ශුද්ධ වූ ග්‍රන්ථය වන්නේ කුරානය යි. කුරානය සහ මුහම්මද්ගේ ඉගැන්වීම් (සුන්නාහ් ලෙස හැඳින්වෙන) දෙවියන්ගේ වචනය යැයි විශ්වාස කරනු ලැබේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම්වරු යාඥාව, උපවාසය, පුණ්‍යකර්මය සහ හජ් වන්දනාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් ඉස්ලාමීය ඉගැන්වීම් අනුගමනය කරති.හලාල් පිළිවෙත්වලට ගරු කිරීම සහ ඊද් වැනි උත්සව සැමරීම කේන්ද්‍රීය වේ.

ක්‍රිස්තියානි ධර්මය: 

කිතුනුවන් ලෙස හැඳින්වෙන එහි අනුගාමිකයින් විශ්වාස කරන්නේ ජේසුස් ක්‍රිස්තූන් දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයා වන බවය. මිනිසුන්ගේ ගැලවුම්කරුවා (නොහොත් මෙසියස්) ලෙස ජේසුස්ගේ පැමිණීම පිලිබඳව බයිබලයෙහි  ලියා ඇති බව ඔවුන් විශ්වාස කරයි. එමෙන්ම ඔහුගේ පැමිණීම පිළිබඳ හීබෲ බයිබලයෙහි (පරණ ගිවිසුමෙහි) අනාවැකි පවසා ඇති බවද විශ්වාස කෙරෙයි. එය ලොව විශාලතම ආගම වන අතර 2020 වන විට අනුගාමිකයන් බිලියන 2.8 ක් පමණ සිටී.කිතුනුවන්, විශේෂයෙන් රෝමානු කතෝලිකයන්, යේසුස් ක්‍රිස්තුස්ගේ ඉගැන්වීම්, යාච්ඤාව සහ පුණ්‍ය කටයුතු අවධාරණය කරති. ජනප්‍රිය පිළිවෙත් අතර නත්තල් සහ පාස්කු ඇතුළත් වේ.

උඩරට නර්තන සම්ප්‍රදායේ එන කොහොඹා කංකාරියේ වතගොත

උඩරට නර්තන සම්ප්‍රදායේදී සිදු කෙරෙන ප්‍රධානතම ශාන්තිකර්මයක් ලෙස කොහොඹා කංකාරිය හඳුන්වා දිය හැකිය. උඩරට නර්තනය ප්‍රචලිත ප්‍රදේශ වන උඩුනුවර, යටිනුවර, දුම්බර, උඩපළාත, හාර්ස්පත්තුව, හේවාහැට, තුම්පනේ යනදී ප්‍රදේශවලද  සත් කෝරළයට සීමාන්විතව සිදු කරන්නේ උඩරට ශාන්තිකර්මයන්ය. 

අස්වැන්න කපා පාගා ගැනීමෙන් පසුව එළඹෙන විවේකී කාලයේදී මෙම ශාන්තිකර්ම පවත්වනු ලබයි. අතීතයේ දී ගම්වාසීන් සියල්ලන්ටම සෙත්පතා කරනු ලබන කටයුත්තක් නිසාවෙන් පොදු කටයුත්තක් ලෙස ගමේ සියලු දෙනාගේම සහභාගිත්වයෙන් යුතුව පවත්වයි. කොහොඹ යක්කම කොහොඹා දෙවිවරුන් සඳහා කරනු ලබන පූජාවකි. 

කොහොඹා කංකාරිය පැවැත්වීමේ අරමුණු 

• සරුසාර අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමට සිදු කළ බාරහාර ඔප්පු කිරීම.
• පණු රෝග, කෘමීන්ගෙන් ඇති වන හානි අවම කරගෙන සශ්‍රීකත්වය පැතීම.
• අස්වැන්නෙන් දෙවියන් උදෙසා වෙන් කළ කොටස පවරාදීම.
• ලෝක් සත්තවයා වෙත පැමිණෙන්නාදූ අපල උපද්‍රව, ලෙඩ රෝග, වසංගතයන්ගෙන් මිදී නීරෝගී දිවි පෙවතක් පවත්වා ගැනීමට දෙවියන්ගෙන් ආරක්ෂාව පැතීම.

යොදා ගන්නා වාද්‍ය භාණ්ඩ 

• ගැටබෙරය
• තාලම්පට

රංග වස්ත්‍රාභරණ

• උඩරට වෙස් ඇඳුම් කට්ටලය

කොහොඹා කංකාරිය හා බැඳි චාරිත්‍ර විඳි ප්‍රධාන කොටස් 2කි. 

• පූර්ව චාරිත්‍ර
• ප්‍රධාන පුද පූජාවන්

පූර්ව චාරිත්‍ර/ පූර්ව සූදානම

• අගහස් වෙන් කිරීම/ අස්වැන්නෙන් දෙවියන් උදෙසා කොටසක් වෙන් කිරීම.
• රුක් පේ කිරීම.
• කප සිටුවීම.
• කංකාරි මඬුව ඉදි කිරීම.
• කංකාරියට සහභාගී වන සියලු දෙනා පේවීම.

ප්‍රධාන පූජාවන්

• මල පේ කිරීම.
• ආභරණ වැඩවීම.
• මල් යහන් කවි ගායනය
• පොල්මාලේ සහ මඩුපුරේ කවි ගායනය
• අඩුක්කු( මුරුතැන් පිසීම සඳහා සූදානම් වීම.

කංකාරි දින චාරිත්‍ර

පෙරවරු චාරිත්‍ර

1. මුරුතැන් පිසීම

2. නානුමුර මංගල්‍යය 

3. පූදා වැඩීම

4. යාතිකාව

5. පේබත් යැදීම

6. අයිලය යැදීම

7. කෝල්මුර කවි ගායනය

8. මල් යහන් කවි 

9. කඩවර ගොටුව දීම

10. දෙවියන්ගේ දානය

පස්වරුවේ චාරිත්‍ර

1. මඟුල් බෙර වාදනය

2. වැදි යකුන් නැටීම

3. යක් ඇනුම

4. හත්පද නැටීම

•  බුලත් පදය
• කොතල පදය
• කළු පදය
• දුම්මල පදය
• පොල් පදය
• ආවළඳ පදය
• සැවුල් පදය

5. පලවැල දානය

6. වනේ නැටුම

7. වංගෙඩියේ සමයම

8. වැදියක් පොළ

9. කඩවර ගොටු දීම

රාත්‍රී භාගයේ පූජා චාරිත්‍ර

1. අයිලයේ කට කැපීම

2. යක්දෙස්සන් පේවීම

3. හඟල සෑදීම

4. ආභරණ අයිලයට වැඩමවීම

5. පුදා වැඩීම

6. මහා යාතිකාව

7. මඟුල් බෙර

8. ආත්‍යා බෙර වාදනය

9. යක් ඇනුම

10. අයිලේ යැදීම

11. අස්නේ නැටුම

12. යක් තුන් පදය

13. හත්පද නැටීම

•  බුලත් පදය
• කොතල පදය
• දුම්මල පදය
• කළු පදය
• ආවළඳ පදය

14. ගුරුගේ මාලාව

15. කවිපස් පංතිය

16. මල් යහන් කවි

17. දානපහ

18. දුනුමාලප්පුව

19. කෝල්පාඩුව

20. ආවැන්දුම

21. වැදි යක්කම

22. මඬුපුරේ 

23. පොල් මල ගෙන ආතුරයාට සෙත් කිරීම

24. මල් හත් පදය හා මල ගැසීම

25. මල බැඳීම

26. කප ගැලවීම

27. කඩවර ගොටුව දීම

28. නයා යක්කම

29. දර්ශන යක්කම

30. විජේරාජ කතාව

31. ඌරා යක්කම

32. සීතා යක්කම

33. ගබඩා කොල්ලය

34. ගෙට ගිනි තැබීම

35. කොහොඹා හෑල්ල

36. මුව මල විදීම

37. මාරාව

38. සමාප්තිය

දේශීය නර්තන සම්ප්‍රදායන් 03 ක් අරඹයා සිදු කරන ශාන්තිකර්ම

කිසියම් පුද්ගලයෙකුගේ මානසික සුබ සිද්ධිය වෙනුවෙන් දෙවියන්, යකුන්, ග්‍රහයන් කෙරෙන් ඇතිවෙන බලවේගයන් දුරුකර ගැනීමට යොදා ගන්නා කිසියම් සුභ කටයුත්තකි. සෙත් ශාන්තියක් වෙනුවෙන් මිනිසුන්ගේ සිත් තුළ ඇති වන සුවපත් බව ශාන්තිකර්ම තුළින් ඉටු වේ. බොහෝ විට ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ කේන්ද්‍ර කොට ගෙන මෙවැනි ශාන්තිකර්ම, බලි තොවිල් ආදිය සිදු කෙරෙන අතර ඇතැම් නාගරික ජනයා අතරේද මේවා ප්‍රචලිතව ඇත. එසේම මෙම ශන්තිකර්මයන් සිදු කිරීමට වෙන් වෙන් වු අරමුණු ද ඇත. ඈත අතීතයේ සිටම ගැමියන්ගේ ලෙඩ දුක් දුරුකරවා ශාන්තියක් යහපතක් ඇති කිරීම සඳහා යොදා ගනු ලබන කායික මානසික ප්‍රතිකර්මයක් ලෙස ද ශාන්තිකර්ම හඳුනාගත හැකිය. මෙම ශාන්තිකර්මයන් දෙවියන් උදෙසා කරනු ලබන ශාන්තිකර්ම සහ යකුන් උදෙසා කරනු ලබන ශාන්තිකර්ම ලෙස දෙකොටසකි. 

දෙවොල් මඬු, ගම්මඬු, හෑල්ලුම් මඬු, පහන් මඬු ආදී ශාන්තිකර්ම පත්තිනි දෙවියන් සහ දෙවොල් දෙවියන් උදෙසා සිදු කරනු ලබයි. දෙවියන්ගෙන් ඇති වන්නා වූ වසංගත රෝග දුරු කර ගැනීම අපේක්ෂා කරනු ලබයි. 

දෙවියන් උදෙසා සිදු කරන ශාන්තිකර්ම අතරින් බලි ශාන්තිකර්ම දෙවියන් හා ග්‍රයයන් උදෙසා කරනු ලබන විශේෂ ශාන්තිකර්මයකි. 

යකුන් උදෙසා සිදු කරන ශාන්තිකර්මවලදී සිංහල ගැමි බෞද්ධයන් අතර පවතින ඇදහිලි විශ්වාස අනුව යකුන් පිළිබඳ සිදු කරන පුද පූජා රාශියක් ඇත. පහතරට ප්‍රදේශයෙහි මාතර බෙන්තර ගුරුකුලයන්ට ආවෙව්ණික යකුන් උදෙසා කෙරෙන ශාන්තිකර්ම ලෙස තොයිල්, සන්නියකුම, රට යකුම, මහසෝන් සමයම, කුමර සමයම, සූනියම් ශාන්තිකර්මය ආදිය සිදු කරනු ලබයි. 

දේශීය නර්තන සම්ප්‍රදායන් 3 අරඹයා ශාන්තිකර්ම පවත්වනු ලැබේ. 

1. උඩරට නර්තන සම්ප්‍රදාය 

• කොහොඹා කංකාරිය
• වලි යක් මංගල්‍යය 
• කඩවර කංකාරිය 
• ගම්මඬු ශාන්තිකර්මය
• පිදුම් මඬුව
• ගිනි මඬුව
• මල් මඬුව
• රූප්පායක් මඬුව
• මෙලෙසි යක් මඬුව
• පඬුරු වෙන් කිරීම/ දෙවියන් වැඳීම.
• බලි ශාන්තිකර්මය.

2. පහතරට නර්තන සම්ප්‍රදාය 

දෙවියන් වෙනුවෙන්, 

• ගම්මඬු
• දෙවොල් මඬු
• ගරා මඬු 
• පූනා මඬු
• ගිනි මඬු
• හැල්ලුම් මඬු
• බූතමඬු
• පිදුම් මඬු
• තුන්දා මඬු

යකුන් වෙනුවෙන්,

• සූනියම් යාගය
• සන්නි යකුම
• රට යකුම
• මහසෝන් සමයම
• මහ කළු කුමාර සමයම
• කුටක සමයම
• කැලෑ යකුම් යාගය
• සන්නි භාගය

3. සබරගමු නර්තන සම්ප්‍රදාය

දෙවියන් උදෙසා

• පහන් මඬු
• කිරි මඬු
• දානේ මඬු
• දෙහි මඬු
• ගරා මඬු
• මංගර මඬු
• ගම්මඬු
• දෙවොල් මඬු
• ගී මඬු
• පූනා මඬු

යකුන් වෙනුවෙන්,

• සන්නි යකුම
• රීරී මරු සමයම
• ඉරමුදුන් සමයම
• සූනියම් මඬුව
• කඩවර සමයම
• කළුවැදි සමයම
• මහ.සොහොන් සමයම
• කුමාර සමයම
• දරහැව තොවිල්
• බිල්ලෙ සමයම

ග්‍රහයින් වෙනුවෙන්,

බලි ශාන්තිකර්ම වර්ග 35 ක් සිදු කරන අතර 

• අඹන බලි
• සැරසිලි.බලි 
• කඩබලි         ලෙස කොටස් තුනක් යටතේ සිදු කරයි.

ගැමි සමාජය තුළ ප්‍රචලිතව පැවති ඇදහිලි සහ විශ්වාසයන් වත්මනයේ අරුත් ගැන්විය හැක්කේ කෙසේද ?

මිනිසුන්ගේ ලෞකික සහ අධ්‍යාත්මික ජීවිතය සමඟ සෘජුව බැදුණු ඇදහිලි විශ්වාස මෙන්ම ඇතැම් මානසික සහ ගුප්ත විද්‍යා ක්‍රමවේදයන් තුළින් පිළිබිඹු වන්නේද මිනිසුන්ගේ අද්විතීය බුද්ධි මහිමයේ එක් පැතිකඩකි. මතුපිටින් පෙනෙනවාට වඩා ඒ තුළ සැඟවී ගත් අරුත බලවත්‍ ය. බොහෝ ගැඹුරුය. 

සමාජයේ සාමාජිකයන් උපතේ සිට මරණය දක්වා ජීවිතයේ විවිධ කඩඉම් එනම් උපත, වැඩිහිටි වීම, අවාහ වීම, මරණය ආදී කොට ඇති අවස්ථාවනුත්, ජීවිතය පවත්වා ගැනීමේදී කායික, මානසික් සහ සමාජීය වශයෙන් මුහුණ දෙන්නා වූ අවස්ථාත්, ජීවන වෘත්තීන්, ලෙඩ දුක් සහ රෝගාබාධ ආදියෙහිදීත් මතුවූ ගැටළුවලට විසඳුම් වශයෙන් යොදාගත් ප්‍රබලතම විකල්ප ක්‍රියා මාර්ගය වූයේ ඇදහිලි හා විශ්වාසයන්ගේ පිහිට පැතීමයි. 

"ඇදහීම යනු ශ්‍රද්ධාව, භක්තිය හා විශ්වාසය ලෙස දක්වයි....."

ගැමි සමාජය තුළ ප්‍රචලිත ඇදහිලි සහ විශ්වාස පියවරෙන් පියවරට විද්‍යානුකූලව අර්ථකථනය කළ නොහැකි වෙතත්, අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵලය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය සහ සාර්ථකත්වය කෙරෙහි කිසිදු සැකයක් ඇති කරගත නොහැකි තරමට එය ප්‍රායෝගිකය.

සාම්ප්‍රදායික ඇදහිලි සහ විශ්වාසයන්ගේ ප්‍රබලත්වය සහ ස්ථිරසාර බව කොතරම් ද යන්න පැහැදිලි කළ හැකි කදිම සාධකයක් වන්නේ, බුදු දහම සමඟ එක්වී ඇති ප්‍රාග් බෞද්ධ ගැමි ආගම්වල ලක්ෂණ අද දක්වාම ව්‍යවහාරයේ පවතින බව පෙනී යාමයි. 

බුදු දහම අප රටට පැමිණීමට පෙර මෙරට සිටි ජන කොටස් අතර පැවති ඇදහිලි ක්‍රම ලෙස විස්තර කෙරෙනුයේ වෘක්ෂ වන්දනාව, පර්වත වන්දනාව, සත්ත්ව වන්දනාව, ඉරහඳ වැනි ග්‍රහ වස්තු වන්දනාව ආදී කොට ඇති ප්‍රාථමික ඇදහිලි ක්‍රම හා පුද පූජා වතාවන්ය.

මහින්දාගමනයෙන් පසුව බුදුදහම ලක්දිව පුරා ප්‍රචලිත විය. දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා බුදු දහම් වැළඳ ගැනීමෙන් අනතුරුව තත්ත්කාලීන සමාජයෙහි බුදු දහම එකම ආගම බවට පත් වූයේ රජතුමාගේ ආගම වැසියාගේ ආගම බවට පත් වූ හෙයිනි. මහින්දාගමනයෙන් පසුව ආගමික ඇදහිලි හා විශ්වාසවල පෙරළිකාර පරිවර්තනයක් සිදු විය. එය අපගේ සමාජ සංස්කෘතියට ද විශාල බලපෑමක් සිදු කරන ලදි. බුදු දහම රාජ්‍ය ආගම බවට පත් වූවද පැරණි ගැමි ආගම්වල ඇදහිලි ක්‍රම අභාවයට යන්නට එය හේතුවක් වූයේ නැත. ඒ සියල්ලටම වෙනස් මුහුණුවරකින් බුදු දහම සමඟ මිශ්‍ර විය. ඒ අනුව ප්‍රාග් බෞද්ධ ගැමි ආගම්වල තිබූ ඇදහිලි ක්‍රම හා විශ්වාසය අද දක්වාත් අපෙන් ඈත් වී නැත.