උඩරට නර්තන සම්ප්‍රදායේ එන කොහොඹා කංකාරියේ වතගොත

උඩරට නර්තන සම්ප්‍රදායේදී සිදු කෙරෙන ප්‍රධානතම ශාන්තිකර්මයක් ලෙස කොහොඹා කංකාරිය හඳුන්වා දිය හැකිය. උඩරට නර්තනය ප්‍රචලිත ප්‍රදේශ වන උඩුනුවර, යටිනුවර, දුම්බර, උඩපළාත, හාර්ස්පත්තුව, හේවාහැට, තුම්පනේ යනදී ප්‍රදේශවලද  සත් කෝරළයට සීමාන්විතව සිදු කරන්නේ උඩරට ශාන්තිකර්මයන්ය. 

අස්වැන්න කපා පාගා ගැනීමෙන් පසුව එළඹෙන විවේකී කාලයේදී මෙම ශාන්තිකර්ම පවත්වනු ලබයි. අතීතයේ දී ගම්වාසීන් සියල්ලන්ටම සෙත්පතා කරනු ලබන කටයුත්තක් නිසාවෙන් පොදු කටයුත්තක් ලෙස ගමේ සියලු දෙනාගේම සහභාගිත්වයෙන් යුතුව පවත්වයි. කොහොඹ යක්කම කොහොඹා දෙවිවරුන් සඳහා කරනු ලබන පූජාවකි. 

කොහොඹා කංකාරිය පැවැත්වීමේ අරමුණු 

• සරුසාර අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමට සිදු කළ බාරහාර ඔප්පු කිරීම.
• පණු රෝග, කෘමීන්ගෙන් ඇති වන හානි අවම කරගෙන සශ්‍රීකත්වය පැතීම.
• අස්වැන්නෙන් දෙවියන් උදෙසා වෙන් කළ කොටස පවරාදීම.
• ලෝක් සත්තවයා වෙත පැමිණෙන්නාදූ අපල උපද්‍රව, ලෙඩ රෝග, වසංගතයන්ගෙන් මිදී නීරෝගී දිවි පෙවතක් පවත්වා ගැනීමට දෙවියන්ගෙන් ආරක්ෂාව පැතීම.

යොදා ගන්නා වාද්‍ය භාණ්ඩ 

• ගැටබෙරය
• තාලම්පට

රංග වස්ත්‍රාභරණ

• උඩරට වෙස් ඇඳුම් කට්ටලය

කොහොඹා කංකාරිය හා බැඳි චාරිත්‍ර විඳි ප්‍රධාන කොටස් 2කි. 

• පූර්ව චාරිත්‍ර
• ප්‍රධාන පුද පූජාවන්

පූර්ව චාරිත්‍ර/ පූර්ව සූදානම

• අගහස් වෙන් කිරීම/ අස්වැන්නෙන් දෙවියන් උදෙසා කොටසක් වෙන් කිරීම.
• රුක් පේ කිරීම.
• කප සිටුවීම.
• කංකාරි මඬුව ඉදි කිරීම.
• කංකාරියට සහභාගී වන සියලු දෙනා පේවීම.

ප්‍රධාන පූජාවන්

• මල පේ කිරීම.
• ආභරණ වැඩවීම.
• මල් යහන් කවි ගායනය
• පොල්මාලේ සහ මඩුපුරේ කවි ගායනය
• අඩුක්කු( මුරුතැන් පිසීම සඳහා සූදානම් වීම.

කංකාරි දින චාරිත්‍ර

පෙරවරු චාරිත්‍ර

1. මුරුතැන් පිසීම

2. නානුමුර මංගල්‍යය 

3. පූදා වැඩීම

4. යාතිකාව

5. පේබත් යැදීම

6. අයිලය යැදීම

7. කෝල්මුර කවි ගායනය

8. මල් යහන් කවි 

9. කඩවර ගොටුව දීම

10. දෙවියන්ගේ දානය

පස්වරුවේ චාරිත්‍ර

1. මඟුල් බෙර වාදනය

2. වැදි යකුන් නැටීම

3. යක් ඇනුම

4. හත්පද නැටීම

•  බුලත් පදය
• කොතල පදය
• කළු පදය
• දුම්මල පදය
• පොල් පදය
• ආවළඳ පදය
• සැවුල් පදය

5. පලවැල දානය

6. වනේ නැටුම

7. වංගෙඩියේ සමයම

8. වැදියක් පොළ

9. කඩවර ගොටු දීම

රාත්‍රී භාගයේ පූජා චාරිත්‍ර

1. අයිලයේ කට කැපීම

2. යක්දෙස්සන් පේවීම

3. හඟල සෑදීම

4. ආභරණ අයිලයට වැඩමවීම

5. පුදා වැඩීම

6. මහා යාතිකාව

7. මඟුල් බෙර

8. ආත්‍යා බෙර වාදනය

9. යක් ඇනුම

10. අයිලේ යැදීම

11. අස්නේ නැටුම

12. යක් තුන් පදය

13. හත්පද නැටීම

•  බුලත් පදය
• කොතල පදය
• දුම්මල පදය
• කළු පදය
• ආවළඳ පදය

14. ගුරුගේ මාලාව

15. කවිපස් පංතිය

16. මල් යහන් කවි

17. දානපහ

18. දුනුමාලප්පුව

19. කෝල්පාඩුව

20. ආවැන්දුම

21. වැදි යක්කම

22. මඬුපුරේ 

23. පොල් මල ගෙන ආතුරයාට සෙත් කිරීම

24. මල් හත් පදය හා මල ගැසීම

25. මල බැඳීම

26. කප ගැලවීම

27. කඩවර ගොටුව දීම

28. නයා යක්කම

29. දර්ශන යක්කම

30. විජේරාජ කතාව

31. ඌරා යක්කම

32. සීතා යක්කම

33. ගබඩා කොල්ලය

34. ගෙට ගිනි තැබීම

35. කොහොඹා හෑල්ල

36. මුව මල විදීම

37. මාරාව

38. සමාප්තිය