සීනිගම දෙවොලේ වැඩ සිටින දෙවොල් දෙවියන්ගේ වතගොත

 
බස්තම වමතට දරණ දෙවින්දා

ලස්සන ඇඳුමින් සැරසි රජින්දා 

උස්සන පන්දම සුරතෙහි රන්දා

ඇස්හැර යන්නට වඩිනු නිරින්දා 

හින්දු දහමෙහි ආභාසය සහිතව මෙරට සංස්කෘතියට පැමිණි දෙවියන් සමූහයක් බව සඳහන් වෙයි. දෙවියන් හත් දෙනෙකුගෙන් යුත් කට්ටුවක් නිසා "දෙවොල් සත් කට්ටුව" වශයෙන් හඳුන්වනු ලබයි. මෙම සත් කට්ටුව සහෝදරයන් වන බව උත්පත්ති කතාවල සඳහන් වේ. දෙවොල් සාමි, අලුත් බණ්ඩාර, මහා සාමි, සඳරැස් සාමි, තෙදරැස් සාමි සහ ගගේ බණ්ඩාර යනු එම සත් කට්ටුවයි. 

මෙම සත් කට්ටුව ඉන්දියානු ප්‍රාන්ත රජ කෙනෙකු වූ රාමසිංහ නම් රජුට දාව ඔහුගේ බිසෝවරුන් සත් දෙනෙකු විසින් බිහි කරන ලද දරුවන්ය. කුඩා කල සිටම දුසිරිතට යොමු වුනු මෙම කුමරුන් සත් දෙනා තරුණ වියට එලඹෙන්නටත් පෙර සිටම දඩබ්බර චරිත විය. මොවුන් රට වැසියන්ට කරන අකටයුතුකම් ගැන කෝපයට පත් වූ රාමසිංහ රජතුමා ඔවුන් සියලු දෙනාම රටින් පිටුවහල් කරන්නට විය. ඉන් පසු එම  කුමාරවරුන් සත් දෙනා තම සහචර පිරිසක්ද සමඟින් නැව් නැඟ ලක්දිව සීනිගම වෙරළට පැමිණියහ. නමුත් එකල එම ප්‍රදේශය භාරව සිටි පත්තිනි දෙවියන්ගෙන් මෙම පිරිසට ලංකාවට පැමිණීමට අවසර නොලැබුණි. පත්තිනි දේවිය ඔවුන්ගේ ගමන වළක්වාලීමට එකිනෙකා ඉදිරියේ ගිනි ජාලා හතක් මවන්නට විය. නමුත් දෙවොල් කුමාරවරු සත් කට්ටුව ඒ ගිනිමැල හත පාගා නිවා දැමීමට ද සමත් විය.

ඉන් අන්තුරුව පත්තිනි දෙවියන්ගේ අණද නොතකා ඔවුන් සීනිගම සිය වාසස්ථානය බවට පත් කරගන්නට විය. එතැන් පටන් පෙර කළ කී ලෙසටම යළිත් සුපුරුදු දාමරික ක්‍රියාවල යෙදීමෙන් කතරගම දෙවිවුන්ගේ දේව උදහසටද ලක් විය. එවිට ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකුට හැර අනෙක් සියලු දෙනාට සීනිගම අතහැර වෙනත් ප්‍රදේශවලට යන ලෙසට කතරගම දෙවියන් අණ කරන ලදි. ඒ නිසා එක් අයෙකු සීනිගම නතර වූ අතර ඉතිරි කුමරුන් සය දෙනා සිය පිරිස සමඟ ලංකාවේ වෙනත් ස්ථාන හයක පදිංචි විය. එලෙසින් පසු කාලයේදී ඔවුන් දෙවොල් දෙවියන් හත් කට්ටුව බවට පත් විය. 

දෙවොල් දෙවියන් තමන් කරා පැමිණෙන පිරිසට උදවු උපකාර කරනුයේ විරුද්ධවාදියෙකුගෙන් පළි ගැනීමට හෝ දඬුවම් කිරීමට බව අසන්නට ලැබේ. ඒ ඔවුන් සතු දුර්ගුණයන් ඉස්මතු වීම නිසා බව පෙන්වා දී ඇත. මේ නිසාම දෙවොල් දෙවියන් කෝපයට පත් වූ විට තමන්ට ආවතේව කරන කපුවාද මරා දැමූ අවස්ථා ඇති බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වෙයි.

දෙවොල් දෙවියන්ගේ උප්පත්තිය ගැන තවත් කතාවක් නම් දෙවොල් දෙවියන් දඹදිව රාමසිංහ රජුගේ මහාසාමි නම් පුතෙකු බවයි. මෙම රජතුමා තම පුතු නැවකට ගොඩකරවා රටින් පිටුවහල් කළ පසු අතරමඟදී යාත්‍රාව බිඳී විශ්මකර්මයකින් වැනි මවන ලද පහුරක් ආධාරයෙන් ලක්දිව යාපා පටුනට ගොඩ බැස ඇති බවයි. එමෙන්ම එහිදී නාථ දෙවියන් විරෝධය පෑම නිසාවෙන් හික්කඩුව, සීනිගම ප්‍රදේශයට පැමිණි බවත්ය. සීනිගම දෙවොල් පුරාවෘත්ත කතාවල දැක්වෙන අයුරින් දෙවොල් දෙවියන් ලංකාවේ සථාන හතකදී එලවා දැමූ බව පැවසේ. නාථ දෙවියන් යාපා පටුනේදීද, කතරගමදී කතරගම දෙවියන් විසින් ද, සමනල් කන්දේදී සුමන සමන් දෙවියන් ද දෙවුන්දර තුඩුවේදී විශ්ණු දෙවියන් විසින් ද, ගිනිතොට සහ උඩුගල් පිටියේදී මහා බ්‍රහ්මයා විසින් ද රිටිගල් දේවොලේදී රිටිගල් බණ්ඩාර දෙවියන් විසින් ද පලවා හරිනු ලැබ ඇති බව සිංහල දේව පුරාණයේ සඳහන් වේ. හික්කඩුව ප්‍රදේශයට මුහුදේ ප්‍රධාන දෙවොල් දේවාලය පිහිටා තිබෙන අතර උණවටුන, රූමස්සල, වේරගොඩ, අමනාවල දෙවොල් දේවාල පවතී.