රීරී යක්ෂයා

ශ්‍රී ලාංකික යක්ෂ නාමාවලියේ "රීරී යකා" ද බෙහෙවින්ම ප්‍රකට  චරිතයක් වන බව කිව හැකිය.  රීරී යකා  මිනිසාගේ රුධිරය වහනය වන තුවාල, කලකෝලහාල, යුධ ගැටුම් සහ රුධිර ගත රෝග ඇති කිරීමට හේතුවන බව අතීතයේදී  විසූ ගැමියෝ තරයේ විශ්වාස කළහ. රීරී යකාට ඇත්තේ මනුෂ්‍ය ශරීරයක් සහ වානර හිසක් බවට මිනිසුන් විශ්වාස කරයි. රීරී යකා යනු රක්ත වර්ණයට ඇලුම් කරන යකෙක් ලෙස සැලකෙයි. ඔහුගේ වර්ණය ද රතුපාටය. 

අතීත මුතුන් මිත්තන් පවසන පරිදි බොහෝවිට මරණාසන්න රෝගීන් වෙතට පැමිණ රීරී යකා නොයෙකුත් වෙස් ගෙන එම පුද්ගලයා බිය ගන්වයි.  මේ සඳහා ඔහුට විවිධ වේශයන් දහඅටක් මවා ගැනීමට හැකියාව පවතී. පොදු ව්‍යවහාරයේදී ඒවා රීරී යකාගේ "මරු අවතාර" යනුවෙන් හඳුන්වයි. ඇතැම්  අවස්ථාවලදී මරණාසන්න පුද්ගලයන් "මරු විකල්ලෙන් දොඩවනවා" යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මෙම අවතාරයන්ට බිය වී නොයෙක් දේ පැවසීම බවට ද විශ්වාසයක් පවතියි. 

එමෙන්ම හුදෙකලා ගමන් බිමන් යාම, බඳින ලද හා තෙල් සහිත ආහාර අනුභව  කර සිටීම, තුන්මං හන්දි / හතරමං හන්දි ආදීන්හි ගැවසීම, සොහොන් පිට්ටනි, පාළු වතුපිටි ආදියේ ගැවසීම, වතුර ගලා බසින දිය කඩිති අසල  ගැවසීම, රීරී යක්ෂ ඇල්ම බැල්ම කාන්තාවන්ට වැටීමට හේතු විය හැකිය. රීරී යක්ෂයා විසින් නාස පීනස, හිසේ ලෙඩ, උදර අමාරුව, දෑස් නොපෙනීම, වම් තනපුඩුවෙන් ලේ වැගිරීම, ඇලපත්වල ගෙඩි ඇතිවීම, දකුණත යට ගෙඩි ඒම, මුහුණට දාඩිය දමනවා සිහිනෙන් දැකීම, බිළිඳු උපත් නැති කිරීම, ගෙවල්වලට ගල් ගැසීම ආදී දෙව් සිදු කරන බවට ද ජනයා අතර විවිධාකාරයෙන් මත, විශ්වාසයන් පවතී.